کاروَند

(پاتوق اهل قلم)

به امید سلامت سعید ارباب شیرانی

سال ١٣۶۴ بود. در یکی از  اولین نمایشگاه کتاب دهه‌ی فجر، کتابی دیدم به نام تخیل فرهیخته، نوشته‌ی نورتروپ فرای، ترجمه‌ی سعید ارباب شیرانی. ویراستار کتاب ابوالحسن نجفی بود. دارم از سال‌هایی می‌گویم که مباحث نظری درباره‌ی ادبیات بسیار کم بود و بیش‌تر کتاب‌های نقد ادبی به ادبیات و اجتماع مربوط می‌شد که بیش‌تر آن‌ها هم در زمره‌ی نقد مارکسیستی بود.


باری، کتاب فرای را که اولین بار با نام او آشنا شده بودیم خواندم و از قلم مترجم توانای آن به وجد آمدم و کتاب را به دوستانم پیش‌نهاد می‌کردم و مدت‌ها آرزو داشتم که باز سعید ارباب شیرانی، با آن سلیقه‌ی‌ عالی و قلم رشک‌برانگیز خود، کتاب دیگری در نقد ادبی ترجمه کند و بخوانم.

این گذشت و سال‌ها بود که می‌شنیدیم رنه ولک کتابی مفصل درباره‌ی تاریخ نقد ادبی دارد و مشخصات کتاب را هم از مشیت علایی، هم‌کار فرهیخته‌ی عزیزم در مجله‌ی تکاپو گرفته بودم. با دوستم، هاشم بناءپور، مترجم و ویراستار، بارها درباره‌ی ترجمه‌ی این کتاب ولک (تاریخ نقد جدید) حرف زدیم و آرزو داشتم که مترجم صاحب‌ذوقی پیدا شود و این مجموعه‌ی مفصل را ترجمه کند.

چند سالی گذشت و هردوی این آرزوهایم یک‌جا تحقق یافت: جلد اول کتاب تاریخ نقد جدید نوشته‌ی رنه ولک به ترجمه‌ی سعید ارباب شیرانی منتشر شد و انگار دنیا را به من داده‌اند.

یک بار هم سعید ارباب شیرانی را در مراسم نقد کتاب تحلیل نقد نوشته‌ی نورتروپ فرای،‌ ترجمه‌ی صالح حسینی، دیدم که در کنار مترجم آن کتاب نکته‌های سودمندی را درباره‌ی این کتاب برای حاضران مراسم بیان کرد.

باری، هر سال ترجمه‌ی جلد تازه‌ای از تاریخ نقد جدید، به ترجمه‌ی ارباب شیرانی، منتشر می‌شد، با یادداشت‌هایی در آخر هر جلد که مجموعه‌ی این یادداشت‌ها خود کتابی در اصطلاحات نقد ادبی است. دوست‌داران نقد ادبی هم از آن استقبال می‌کردند  ــــ بازچاپ‌های مجلدات آن گواه این استقبال است ــــ تا این که مدتی در این کار وقفه‌ای افتاد و شنیدیم مترجم فرهیخته همسر خود را از دست داده است. متأسف شدیم ــــ یاد همه‌ی هم‌راهانی که هرگز نامشان جایی ثبت نمی‌شود گرامی باد! ــــ اما به‌تازگی خبر اسف‌بار دیگری شنیدم: سعید ارباب شیرانی گرفتار بیماری جان‌فرسایی است و این بیماری از تن و جانش می‌کاهد. با همه‌ی وجودم آرزو می‌کنم که این انسان فرهیخته از این بیماری رهایی یابد و به زندگانی پربار خویش ادامه دهد. سعید ارباب شیرانی،‌ با ترجمه‌ی تاریخ نقد جدید و  با افزودن آن یادداشت‌های سودمند به آخر هر جلد، دینی سنگین به گردن جامعه‌ی فرهنگی ایران دارد و آرزوی سلامت او کم‌ترین کاری است که می‌توانیم بکنیم.

 

دو هفته پس از این که این یادداشت را نوشتم، ترجمه‌ی جلد هفتم تاریخ نقد جدید با ترجمه‌ی سعید ارباب شیرانی منتشر شد. عمر گرامی‌اش بلند و پربار باد.

  
نویسنده : هومن عباسپور ; ساعت ٧:٠٩ ‎ق.ظ روز ۱٢ فروردین ۱۳۸٩